विभीषणाभिषेकः

युद्धकाण्डः / विभीषणाभिषेकः

Back to Valmiki Ramayanam

Script

Translation

अथ श्रीमद्वाल्मीकीयरामायणे युद्धकाण्डे विभीषणाभिषेकः नाम पञ्चदशाधिकशततमः सर्गः ॥६-११५॥
ते रावणवधं दृष्ट्वा देवगन्धर्वदानवाः । जग्मुः स्वैः स्वैर्विमानैस्ते कथयन्तः शुभाः कथाः ॥६-११५-१॥
रावणस्य वधं घोरं राघवस्य पराक्रमम् । सुयुद्धं वानराणां च सुग्रीवस्य च मन्त्रितम् ॥६-११५-२॥
अनुरागं च वीर्यं च मारुतेर्लक्ष्मणस्य च । पतिव्रतात्वं सीताया हनूमति पराक्रमम् ॥६-११५-३॥
कथयन्तो महाभागा जग्मुर्हृष्टा यथागतम् । राघवस्तु रथं दिव्यमिन्द्रदत्तं शिखिप्रभम् ॥६-११५-४॥
अनुज्ञाप्य महाबाहुर्मातलिं प्रत्यपूजयत् । राघवेणाभ्यनुज्ञातो मातलिः शक्रसारथिः ॥६-११५-५॥
दिव्यं तं रथमास्थाय दिवमेवोत्पपात ह । तस्मिंस्तु दिवमारूढे सरथे रथिनां वरः ॥६-११५-६॥
राघवः परमप्रीतः सुग्रीवं परिषस्वजे । परिष्वज्य च सुग्रीवं लक्ष्मणेनाभिवादितः ॥६-११५-७॥
पूज्यमानो हरिगणैराजगाम बलालयम् । अथोवाच स काकुत्स्थः समीपपरिवर्तिनम् ॥६-११५-८॥
सौमित्रिं सत्त्वसम्पन्नं लक्ष्मणं दीप्ततेजसम् । विभीषणमिमं सौम्य लङ्कायामभिषेचय ॥६-११५-९॥
अनुरक्तं च भक्तं च तथा पूर्वोपकारिणम् । एष मे परमः कामो यदिमं रावणानुजम् ॥६-११५-१०॥
लङ्कायां सौम्य पश्येयमभिषिक्तं विभीषणम् । एवमुक्तस्तु सौमित्री राघवेण महात्मना ॥६-११५-११॥
तथेत्युक्त्वा सुसंहृष्टः सौवर्णं घटमाददे । तं घटं वानरेन्द्राणां हस्ते दत्त्वा मनोजवान् ॥६-११५-१२॥
व्यादिदेश महासत्त्वान् समुद्रसलिलं तदा । अतिशीघ्रं ततो गत्वा वानरास्ते मनोजवाः ॥६-११५-१३॥
आगतास्तु जलं गृह्य समुद्राद् वानरोत्तमाः । ततस्त्वेकं घटं गृह्य संस्थाप्य परमासने ॥६-११५-१४॥
घटेन तेन सौमित्रिरभ्यषिञ्चद् विभीषणम् । लङ्कायां रक्षसां मध्ये राजानं रामशासनात् ॥६-११५-१५॥
विधिना मन्त्रदृष्टेन सुहृद्गणसमावृतम् । अभ्यषिञ्चस्तदा सर्वे राक्षसा वानरास्तथा ॥६-११५-१६॥
प्रहर्षमतुलं गत्वा तुष्टुवू राममेव हि । तस्यामात्या जहृषिरे भक्ता ये चास्य राक्षसाः ॥६-११५-१७॥
दृष्ट्वाभिषिक्तं लङ्कायां राक्षसेन्द्रं विभीषणम् । राघवः परमां प्रीतिं जगाम सहलक्ष्मणः ॥६-११५-१८॥
स तद् राज्यं महत् प्राप्य रामदत्तं विभीषणः । सान्त्वयित्वा प्रकृतयस्ततो राममुपागमत् ॥६-११५-१९॥
दध्यक्षतान् मोदकांश्च लाजाः सुमनसस्तथा । आजह्रुरथ संहृष्टाः पौरास्तस्मै निशाचराः ॥६-११५-२०॥
स तान् गृहीत्वा दुर्धर्षो राघवाय न्यवेदयत् । मङ्गल्यं मङ्गलं सर्वं लक्ष्मणाय च वीर्यवान् ॥६-११५-२१॥
कृतकार्यं समृद्धार्थं दृष्ट्वा रामो विभीषणम् । प्रतिजग्राह तत् सर्वं तस्यैव प्रतिकाम्यया ॥६-११५-२२॥
ततः शैलोपमं वीरं प्राञ्जलिं प्रणतं स्थितम् । उवाचेदं वचो रामो हनूमन्तं प्लवङ्गमम् ॥६-११५-२३॥
अनुज्ञाप्य महाराजमिमं सौम्य विभीषणम् । प्रविश्य नगरीं लङ्कां कौशलं ब्रूहि मैथिलीम् ॥६-११५-२४॥
वैदेह्यै मां च कुशलं सुग्रीवं च सलक्ष्मणम् । आचक्ष्व वदतां श्रेष्ठ रावणं च हतं रणे ॥६-११५-२५॥
प्रियमेतदिहाख्याहि वैदेह्यास्त्वं हरीश्वर । प्रतिगृह्य तु संदेशमुपावर्तितुमर्हसि ॥६-११५-२६॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये युद्धकाण्डे विभीषणाभिषेकः नाम पञ्चदशाधिकशततमः सर्गः ॥६-११५॥