किंकरनिषूदनम्

अथ श्रीमद्वाल्मीकीयरामायणे सुन्दरकाण्डे किंकरनिषूदनम् नाम द्विचत्वारिंशः सर्गः ॥५-४२॥

ततः पक्षिनिनादेन वृक्षभङ्गस्वनेन च । बभूवुस्त्राससम्भ्रान्ताः सर्वे लङ्कानिवासिनः ॥५-४२-१॥

विद्रुताश्च भयत्रस्ता विनेदुर्मृगपक्षिणः । रक्षसां च निमित्तानि क्रूराणि प्रतिपेदिरे ॥५-४२-२॥

ततो गतायां निद्रायां राक्षस्यो विकृताननाः । तद् वनं ददृशुर्भग्नं तं च वीरं महाकपिम् ॥५-४२-३॥

स ता दृष्ट्वा महाबाहुर्महासत्त्वो महाबलः । चकार सुमहद्रूपं राक्षसीनां भयावहम् ॥५-४२-४॥

ततस्तु गिरिसंकाशमतिकायं महाबलम् । राक्षस्यो वानरं दृष्ट्वा पप्रच्छुर्जनकात्मजाम् ॥५-४२-५॥

कोऽयं कस्य कुतो वायं किंनिमित्तमिहागतः । कथं त्वया सहानेन संवादः कृत इत्युत ॥५-४२-६॥

आचक्ष्व नो विशालाक्षि मा भूत्ते सुभगे भयम् । संवादमसितापाङ्गि त्वया किं कृतवानयम् ॥५-४२-७॥

अथाब्रवीत् तदा साध्वी सीता सर्वाङ्गशोभना । रक्षसां कामरूपाणां विज्ञाने का गतिर्मम ॥५-४२-८॥

यूयमेवास्य जानीत योऽयं यद् वा करिष्यति । अहिरेव ह्यहेः पादान् विजानाति न संशयः ॥५-४२-९॥

अहमप्यतिभीतास्मि नैव जानामि को ह्ययम् । वेद्मि राक्षसमेवैनं कामरूपिणमागतम् ॥५-४२-१०॥

वैदेह्या वचनं श्रुत्वा राक्षस्यो विद्रुता द्रुतम् । स्थिताः काश्चिद्गताः काश्चिद् रावणाय निवेदितुम् ॥५-४२-११॥

रावणस्य समीपे तु राक्षस्यो विकृताननाः । विरूपं वानरं भीमं रावणाय न्यवेदिषुः ॥५-४२-१२॥

अशोकवनिकामध्ये राजन् भीमवपुः कपिः । सीतया कृतसंवादस्तिष्ठत्यमितविक्रमः ॥५-४२-१३॥

न च तं जानकी सीता हरिं हरिणलोचना । अस्माभिर्बहुधा पृष्टा निवेदयितुमिच्छति ॥५-४२-१४॥

वासवस्य भवेद् दूतो दूतो वैश्रवणस्य वा । प्रेषितो वापि रामेण सीतान्वेषणकाङ्क्षया ॥५-४२-१५॥

तेनैवाद्भुतरूपेण यत्तत्तव मनोहरम् । नानामृगगणाकीर्णं प्रमृष्टं प्रमदावनम् ॥५-४२-१६॥

न तत्र कश्चिदुद्देशो यस्तेन न विनाशितः । यत्र सा जानकी देवी स तेन न विनाशितः ॥५-४२-१७॥

जानकीरक्षणार्थं वा श्रमाद् वा नोपलक्ष्यते । अथवा कः श्रमस्तस्य सैव तेनाभिरक्षिता ॥५-४२-१८॥

चारुपल्लवपत्राढ्यं यं सीता स्वयमास्थिता । प्रवृद्धः शिंशपावृक्षः स च तेनाभिरक्षितः ॥५-४२-१९॥

तस्योग्ररूपस्योग्रं त्वं दण्डमाज्ञातुमर्हसि । सीता सम्भाषिता येन वनं तेन विनाशितम् ॥५-४२-२०॥

मनःपरिगृहीतां तां तव रक्षोगणेश्वर । कः सीतामभिभाषेत यो न स्यात् त्यक्तजीवितः ॥५-४२-२१॥

राक्षसीनां वचः श्रुत्वा रावणो राक्षसेश्वरः । चिताग्निरिव जज्वाल कोपसंवर्तितेक्षणः ॥५-४२-२२॥

तस्य क्रुद्धस्य नेत्राभ्यां प्रापतन्नश्रुबिन्दवः । दीप्ताभ्यामिव दीपाभ्यां सार्चिषः स्नेहबिन्दवः ॥५-४२-२३॥

आत्मनः सदृशान् वीरान् किंकरान्नाम राक्षसान् । व्यादिदेश महातेजा निग्रहार्थं हनूमतः ॥५-४२-२४॥

तेषामशीतिसाहस्रं किंकराणां तरस्विनाम् । निर्ययुर्भवनात् तस्मात् कूटमुद्गरपाणयः ॥५-४२-२५॥

महोदरा महादंष्ट्रा घोररूपा महाबलाः । युद्धाभिमनसः सर्वे हनूमद्ग्रहणोन्मुखाः ॥५-४२-२६॥

ते कपिं तं समासाद्य तोरणस्थमवस्थितम् । अभिपेतुर्महावेगाः पतंगा इव पावकम् ॥५-४२-२७॥

ते गदाभिर्विचित्राभिः परिघैः काञ्चनाङ्गदैः । आजग्मुर्वानरश्रेष्ठं शरैरादित्यसंनिभैः ॥५-४२-२८॥

मुद्गरैः पट्टिशैः शूलैः प्रासतोमरपाणयः । परिवार्य हनूमन्तं सहसा तस्थुरग्रतः ॥५-४२-२९॥

हनूमानपि तेजस्वी श्रीमान् पर्वतसंनिभः । क्षितावाविद्ध्य लाङ्गूलं ननाद च महाध्वनिम् ॥५-४२-३०॥

स भूत्वा तु महाकायो हनूमान् मारुतात्मजः । पुच्छमास्फोटयामास लङ्कां शब्देन पूरयन् ॥५-४२-३१॥

तस्यास्फोटितशब्देन महता चानुनादिना । पेतुर्विहङ्गा गगनादुच्चैश्चेदमघोषयत् ॥५-४२-३२॥

जयत्यतिबलो रामो लक्ष्मणश्च महाबलः । राजा जयति सुग्रीवो राघवेणाभिपालितः ॥५-४२-३३॥

दासोऽहं कोसलेन्द्रस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः । हनूमान् शत्रुसैन्यानां निहन्ता मारुतात्मजः ॥५-४२-३४॥

न रावणसहस्रं मे युद्धे प्रतिबलं भवेत् । शिलाभिश्च प्रहरतः पादपैश्च सहस्रशः ॥५-४२-३५॥

अर्दयित्वा पुरीं लङ्कामभिवाद्य च मैथिलीम् । समृद्धार्थो गमिष्यामि मिषतां सर्वरक्षसाम् ॥५-४२-३६॥

तस्य संनादशब्देन तेऽभवन् भयशङ्किताः । ददृशुश्च हनूमन्तं संध्यामेघमिवोन्नतम् ॥५-४२-३७॥

स्वामिसंदेशनिःशङ्कास्ततस्ते राक्षसाः कपिम् । चित्रैः प्रहरणैर्भीमैरभिपेतुस्ततस्ततः ॥५-४२-३८॥

स तैः परिवृतः शूरैः सर्वतः स महाबलः । आससादायसं भीमं परिघं तोरणाश्रितम् ॥५-४२-३९॥

स तं परिघमादाय जघान रजनीचरान् । सपन्नगमिवादाय स्फुरन्तं विनतासुतः ॥५-४२-४०॥

विचचाराम्बरे वीरः परिगृह्य च मारुतिः । सूदयामास वज्रेण दैत्यानिव सहस्रदृक् ॥५-४२-४१॥

स हत्वा राक्षसान् वीरः किंकरान् मारुतात्मजः । युद्धाकाङ्क्षी महावीरस्तोरणं समवस्थितः ॥५-४२-४२॥

ततस्तस्माद् भयान्मुक्ताः कतिचित्तत्र राक्षसाः । निहतान् किंकरान् सर्वान् रावणाय न्यवेदयन् ॥५-४२-४३॥

स राक्षसानां निहतं महाबलं निशम्य राजा परिवृत्तलोचनः । समादिदेशाप्रतिमं पराक्रमे प्रहस्तपुत्रं समरे सुदुर्जयम् ॥५-४२-४४॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे किंकरनिषूदनम् नाम द्विचत्वारिंशः सर्गः ॥५-४२॥