शबलानिष्क्रयः

अथ श्रीमद्वाल्मीकीयरामायणे बालकाण्डे शबलानिष्क्रयः नाम त्रिपञ्चाशः सर्गः ॥१-५३॥

एवमुक्ता वसिष्ठेन शबला शत्रुसूदन । विदधे कामधुक् कामान् यस्य यस्येप्सितं यथा ॥१-५३-१॥

इक्षून् मधूंस्तथा लाजान् मैरेयांश्च वरासवान् । पानानि च महार्हाणि भक्ष्यांश्चोच्चावचानपि ॥१-५३-२॥

उष्णाढ्यस्यौदनस्यात्र राशयः पर्वतोपमाः । मृष्टान्यन्नानि सूपांश्च दधिकुल्यास्तथैव च ॥१-५३-३॥

नानास्वादुरसानां च खाण्डवानां तथैव च । भोजनानि सुपूर्णानि गौडानि च सहस्रशः ॥१-५३-४॥

सर्वमासीत् सुसंतुष्टं हृष्टपुष्टजनायुतम् । विश्वामित्रबलं राम वसिष्ठेन सुतर्पितम् ॥१-५३-५॥

विश्वामित्रो हि राजर्षिर्हृष्टपुष्टस्तदाभवत् । सान्तःपुरवरो राजा सब्राह्मणपुरोहितः ॥१-५३-६॥

सामात्यो मन्त्रिसहितः सभृत्यः पूजितस्तदा । युक्तः परमहर्षेण वसिष्ठमिदमब्रवीत् ॥१-५३-७॥

पूजितोऽहं त्वया ब्रह्मन् पूजार्हेण सुसत्कृतः । श्रूयतामभिधास्यामि वाक्यं वाक्यविशारद ॥१-५३-८॥

गवां शतसहस्रेण दीयतां शबला मम । रत्नं हि भगवन्नेतद् रत्नहारी च पार्थिवः ॥१-५३-९॥

तस्मान्मे शबलां देहि ममैषा धर्मतो द्विज । एवमुक्तस्तु भगवान् वसिष्ठो मुनिपुंगवः ॥१-५३-१०॥

विश्वामित्रेण धर्मात्मा प्रत्युवाच महीपतिम् । नाहं शतसहस्रेण नापि कोटिशतैर्गवाम् ॥१-५३-११॥

राजन् दास्यामि शबलां राशिभी रजतस्य वा । न परित्यागमर्हेयं मत्सकाशादरिंदम ॥१-५३-१२॥

शाश्वती शबला मह्यं कीर्तिरात्मवतो यथा । अस्यां हव्यं च कव्यं च प्राणयात्रा तथैव च ॥१-५३-१३॥

आयत्तमग्निहोत्रं च बलिर्होमस्तथैव च । स्वाहाकारवषट्कारौ विद्याश्च विविधास्तथा ॥१-५३-१४॥

आयत्तमत्र राजर्षे सर्वमेतन्न संशयः । सर्वस्वमेतत् सत्येन मम तुष्टिकरी तथा ॥१-५३-१५॥

कारणैर्बहुभी राजन् न दास्ये शबलां तव । वसिष्ठेनैवमुक्तस्तु विश्वामित्रोऽब्रवीत् तदा ॥१-५३-१६॥

संरब्धतरमत्यर्थं वाक्यं वाक्यविशारदः । हैरण्यकक्षग्रैवेयान् सुवर्णाङ्कुशभूषितान् ॥१-५३-१७॥

ददामि कुञ्जराणां ते सहस्राणि चतुर्दश । हैरण्यानां रथानां च श्वेताश्वानां चतुर्युजाम् ॥१-५३-१८॥

ददामि ते शतान्यष्टौ किंकिणीकविभूषितान् । हयानां देशजातानां कुलजानां महौजसाम् । सहस्रमेकं दश च ददामि तव सुव्रत ॥१-५३-१९॥

नानावर्णविभक्तानां वयःस्थानां तथैव च । ददाम्येकां गवां कोटिं शबला दीयतां मम ॥१-५३-२०॥

यावदिच्छसि रत्नानि हिरण्यं वा द्विजोत्तम । तावद् ददामि ते सर्वं दीयतां शबला मम ॥१-५३-२१॥

एवमुक्तस्तु भगवान् विश्वामित्रेण धीमता । न दास्यामीति शबलां प्राह राजन् कथंचन ॥१-५३-२२॥

एतदेव हि मे रत्नमेतदेव हि मे धनम् । एतदेव हि सर्वस्वमेतदेव हि जीवितम् ॥१-५३-२३॥

दर्शश्च पौर्णमासश्च यज्ञाश्चैवाप्तदक्षिणाः । एतदेव हि मे राजन् विविधाश्च क्रियास्तथा ॥१-५३-२४॥

अतोमूलाः क्रियाः सर्वा मम राजन् न संशयः । बहुना किं प्रलापेन न दास्ये कामदोहिनीम् ॥१-५३-२५॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये बालकाण्डे शबलानिष्क्रयः नाम त्रिपञ्चाशः सर्गः ॥१-५३॥