वसिष्ठातिथ्यम्

अथ श्रीमद्वाल्मीकीयरामायणे बालकाण्डे वसिष्ठातिथ्यम् नाम द्विपञ्चाशः सर्गः ॥१-५२॥

तं दृष्ट्वा परमप्रीतो विश्वामित्रो महाबलः । प्रणतो विनयाद् वीरो वसिष्ठं जपतां वरम् ॥१-५२-१॥

स्वागतं तव चेत्युक्तो वसिष्ठेन महात्मना । आसनं चास्य भगवान् वसिष्ठो व्यादिदेश ह ॥१-५२-२॥

उपविष्टाय च तदा विश्वामित्राय धीमते । यथान्यायं मुनिवरः फलमूलमुपाहरत् ॥१-५२-३॥

प्रतिगृह्य तु तां पूजां वसिष्ठाद् राजसत्तमः । तपोऽग्निहोत्रशिष्येषु कुशलं पर्यपृच्छत ॥१-५२-४॥

विश्वामित्रो महातेजा वनस्पतिगणे तदा । सर्वत्र कुशलं प्राह वसिष्ठो राजसत्तमम् ॥१-५२-५॥

सुखोपविष्टं राजानं विश्वामित्रं महातपाः । पप्रच्छ जपतां श्रेष्ठो वसिष्ठो ब्रह्मणः सुतः ॥१-५२-६॥

कच्चित्ते कुशलं राजन् कच्चिद् धर्मेण रञ्जयन् । प्रजाः पालयसे राजन् राजवृत्तेन धार्मिक ॥१-५२-७॥

कच्चित्ते सम्भृता भृत्याः कच्चित् तिष्ठन्ति शासने । कच्चित्ते विजिताः सर्वे रिपवो रिपुसूदन ॥१-५२-८॥

कच्चिद् बलेषु कोशेषु मित्रेषु च परंतप । कुशलं ते नरव्याघ्र पुत्रपौत्रे तथानघ ॥१-५२-९॥

सर्वत्र कुशलं राजा वसिष्ठं प्रत्युदाहरत् । विश्वामित्रो महातेजा वसिष्ठं विनयान्वितम् ॥१-५२-१०॥

कृत्वा तौ सुचिरं कालं धर्मिष्ठौ ताः कथास्तदा । मुदा परमया युक्तौ प्रीयेतां तौ परस्परम् ॥१-५२-११॥

ततो वसिष्ठो भगवान् कथान्ते रघुनन्दन । विश्वामित्रमिदं वाक्यमुवाच प्रहसन्निव ॥१-५२-१२॥

आतिथ्यं कर्तुमिच्छामि बलस्यास्य महाबल । तव चैवाप्रमेयस्य यथार्हं सम्प्रतीच्छ मे ॥१-५२-१३॥

सत्क्रियां हि भवानेतां प्रतीच्छतु मया कृताम् । राजंस्त्वमतिथिश्रेष्ठः पूजनीयः प्रयत्नतः ॥१-५२-१४॥

एवमुक्तो वसिष्ठेन विश्वामित्रो महामतिः । कृतमित्यब्रवीद् राजा पूजावाक्येन मे त्वया ॥१-५२-१५॥

फलमूलेन भगवन् विद्यते यत् तवाश्रमे । पाद्येनाचमनीयेन भगवद्दर्शनेन च ॥१-५२-१६॥

सर्वथा च महाप्राज्ञ पूजार्हेण सुपूजितः । नमस्तेऽस्तु गमिष्यामि मैत्रेणेक्षस्व चक्षुषा ॥१-५२-१७॥

एवं ब्रुवन्तं राजानं वसिष्ठं पुनरेव हि । न्यमन्त्रयत धर्मात्मा पुनः पुनरुदारधीः ॥१-५२-१८॥

बाढमित्येव गाधेयो वसिष्ठं प्रत्युवाच ह । यथाप्रियं भगवतस्तथास्तु मुनिपुंगव ॥१-५२-१९॥

एवमुक्तस्तथा तेन वसिष्ठो जपतां वरः । आजुहाव ततः प्रीतः कल्माषीं धूतकल्मषाम् ॥१-५२-२०॥

एह्येहि शबले क्षिप्रं शृणु चापि वचो मम । सबलस्यास्य राजर्षेः कर्तुं व्यवसितोऽस्म्यहम् । भोजनेन महार्हेण सत्कारं संविधत्स्व मे ॥१-५२-२१॥

यस्य यस्य यथाकामं षड्रसेष्वभिपूजितम् । तत् सर्वं कामधुग् दिव्ये अभिवर्ष कृते मम ॥१-५२-२२॥

रसेनान्नेन पानेन लेह्यचोष्येण संयुतम् । अन्नानां निचयं सर्वं सृजस्व शबले त्वर ॥१-५२-२३॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये बालकाण्डे वसिष्ठातिथ्यम् नाम द्विपञ्चाशः सर्गः ॥१-५२॥