गोवर्द्धन बलिः

अथ श्रीमन्नारायणीयम्

द्विषष्टितमम् दशकम्

गोवर्द्धन बलि:

कदाचिद्गोपालान् विहितमखसम्भारविभवान्

निरीक्ष्य त्वं शौरे मघवमदमुद्ध्वंसितुमना: । विजानन्नप्येतान् विनयमृदु नन्दादिपशुपान् अपृच्छ: को वाऽयं जनक भवतामुद्यम इति ॥१॥

बभाषे नन्दस्त्वां सुत ननु विधेयो मघवतो मखो वर्षे वर्षे सुखयति स वर्षेण पृथिवीम् । नृणां वर्षायत्तं निखिलमुपजीव्यं महितले विशेषादस्माकं तृणसलिलजीवा हि पशव: ॥२॥

इति श्रुत्वा वाचं पितुरयि भवानाह सरसं धिगेतन्नो सत्यं मघवजनिता वृष्टिरिति यत् । अदृष्टं जीवानां सृजति खलु वृष्टिं समुचितां महारण्ये वृक्षा: किमिव बलिमिन्द्राय ददते ॥३॥

इदं तावत् सत्यं यदिह पशवो न: कुलधनं तदाजीव्यायासौ बलिरचलभर्त्रे समुचित: । सुरेभ्योऽप्युत्कृष्टा ननु धरणिदेवा: क्षितितले ततस्तेऽप्याराध्या इति जगदिथ त्वं निजजनान् ॥४॥

भवद्वाचं श्रुत्वा बहुमतियुतास्तेऽपि पशुपा: द्विजेन्द्रानर्चन्तो बलिमददुरुच्चै: क्षितिभृते । व्यधु: प्रादक्षिण्यं सुभृशमनमन्नादरयुता: त्वमादश्शैलात्मा बलिमखिलमाभीरपुरत: ॥५॥

अवोचश्चैवं तान् किमिह वितथं मे निगदितं गिरीन्द्रो नन्वेष स्वबलिमुपभुङ्क्ते स्ववपुषा । अयं गोत्रो गोत्रद्विषि च कुपिते रक्षितुमलं समस्तानित्युक्ता जहृषुरखिला गोकुलजुष: ॥६॥

परिप्रीता याता: खलु भवदुपेता व्रजजुषो व्रजं यावत्तावन्निजमखविभङ्गं निशमयन् । भवन्तं जानन्नप्यधिकरजसाऽऽक्रान्तहृदयो न सेहे देवेन्द्रस्त्वदुपरचितात्मोन्नतिरपि ॥७॥

मनुष्यत्वं यातो मधुभिदपि देवेष्वविनयं विधत्ते चेन्नष्टस्त्रिदशसदसां कोऽपि महिमा । ततश्च ध्वंसिष्ये पशुपहतकस्य श्रियमिति प्रवृत्तस्त्वां जेतुं स किल मघवा दुर्मदनिधि: ॥८॥

त्वदावासं हन्तुं प्रलयजलदानम्बरभुवि प्रहिण्वन् बिभ्राण: कुलिशमयमभ्रेभगमन: । प्रतस्थेऽन्यैरन्तर्दहनमरुदाद्यैर्विहसितो भवन्माया नैव त्रिभुवनपते मोहयति कम् ॥९॥

सुरेन्द्र: क्रुद्धश्चेत् द्विजकरुणया शैलकृपयाऽ- प्यनातङ्कोऽस्माकं नियत इति विश्वास्य पशुपान् । अहो किन्नायातो गिरिभिदिति सञ्चिन्त्य निवसन् मरुद्गेहाधीश प्रणुद मुरवैरिन् मम गदान् ॥१०॥