विशालागमनम्

अथ श्रीमद्वाल्मीकीयरामायणे बालकाण्डे विशालागमनम् नाम सप्तचत्वारिंशः सर्गः ॥१-४७॥

सप्तधा तु कृते गर्भे दितिः परमदुःखिता । सहस्राक्षं दुराधर्षं वाक्यं सानुनयाब्रवीत् ॥१-४७-१॥

ममापराधाद् गर्भोऽयं सप्तधा शकलीकृतः । नापराधो हि देवेश तवात्र बलसूदन ॥१-४७-२॥

प्रियं त्वत्कृतमिच्छामि मम गर्भविपर्यये । मरुतां सप्त सप्तानां स्थानपाला भवन्तु ते ॥१-४७-३॥

वातस्कन्धा इमे सप्त चरन्तु दिवि पुत्रक । मारुता इति विख्याता दिव्यरूपा ममात्मजाः ॥१-४७-४॥

ब्रह्मलोकं चरत्वेक इन्द्रलोकं तथापरः । दिव्यवायुरिति ख्यातस्तृतीयोऽपि महायशाः ॥१-४७-५॥

चत्वारस्तु सुरश्रेष्ठ दिशो वै तव शासनात् । संचरिष्यन्ति भद्रं ते कालेन हि ममात्मजाः ॥१-४७-६॥

त्वत्कृतेनैव नाम्ना वै मारुता इति विश्रुताः । तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा सहस्राक्षः पुरन्दरः ॥१-४७-७॥

उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यमतीदं बलसूदनः । सर्वमेतद् यथोक्तं ते भविष्यति न संशयः ॥१-४७-८॥

विचरिष्यन्ति भद्रं ते देवरूपास्तवात्मजाः । एवं तौ निश्चयं कृत्वा मातापुत्रौ तपोवने ॥१-४७-९॥

जग्मतुस्त्रिदिवं राम कृतार्थाविति नः श्रुतम् । एष देशः स काकुत्स्थ महेन्द्राध्युषितः पुरा ॥१-४७-१०॥

दितिं यत्र तपःसिद्धामेवं परिचचार सः । इक्ष्वाकोस्तु नरव्याघ्र पुत्रः परमधार्मिकः ॥१-४७-११॥

अलम्बुषायामुत्पन्नो विशाल इति विश्रुतः । तेन चासीदिह स्थाने विशालेति पुरी कृता ॥१-४७-१२॥

विशालस्य सुतो राम हेमचन्द्रो महाबलः । सुचन्द्र इति विख्यातो हेमचन्द्रादनन्तरः ॥१-४७-१३॥

सुचन्द्रतनयो राम धूम्राश्व इति विश्रुतः । धूम्राश्वतनयश्चापि सृञ्जयः समपद्यत ॥१-४७-१४॥

सृञ्जयस्य सुतः श्रीमान् सहदेवः प्रतापवान् । कुशाश्वः सहदेवस्य पुत्रः परमधार्मिकः ॥१-४७-१५॥

कुशाश्वस्य महातेजाः सोमदत्तः प्रतापवान् । सोमदत्तस्य पुत्रस्तु काकुत्स्थ इति विश्रुतः ॥१-४७-१६॥

तस्य पुत्रो महातेजाः सम्प्रत्येष पुरीमिमाम् । आवसत् परमप्रख्यः सुमतिर्नाम दुर्जयः ॥१-४७-१७॥

इक्ष्वाकोस्तु प्रसादेन सर्वे वैशालिका नृपाः । दीर्घायुषो महात्मानो वीर्यवन्तः सुधार्मिकाः ॥१-४७-१८॥

इहाद्य रजनीमेकां सुखं स्वप्स्यामहे वयम् । श्वः प्रभाते नरश्रेष्ठ जनकं द्रष्टुमर्हसि ॥१-४७-१९॥

सुमतिस्तु महातेजा विश्वामित्रमुपागतम् । श्रुत्वा नरवरश्रेष्ठः प्रत्यागच्छन्महायशाः ॥१-४७-२०॥

पूजां च परमां कृत्वा सोपाध्यायः सबान्धवः । प्राञ्जलिः कुशलं पृष्ट्वा विश्वामित्रमथाब्रवीत् ॥१-४७-२१॥

धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्य मे विषयं मुने । सम्प्राप्तो दर्शनं चैव नास्ति धन्यतरो मम ॥१-४७-२२॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये बालकाण्डे विशालागमनम् नाम सप्तचत्वारिंशः सर्गः ॥१-४७॥